Кыргызстандын флорасындагы айрым өсүмдүктөрдүн химиялык курамын изилдөө жана аларды рационалдуу пайдалануу”
Долбоор жетекчиси тууралуу маалымат
Жетекчи:
Кенешов Бакытбек Маматакимович
Долбоорду алып чыккан факультет,институт:
ОшМУ, ТТДТТ жана АТ институту
Кызматы:
Химия жана химиялык технологиялар кафедрасынын доценти
Илимий даражасы:
Химия илимдеринин кандидаты
Илимий наамы:
Доцент
Акыркы 5 жылда аткарган долбоорлору:
Жок
Акыркы 5 жылдагы публикациялардын саны:
SCOPUS: 1
WOS: 2
РИНЦ: 3
SCOPUS ID:
660269138
ORCID:
0009-0006-3886-8560
Электрондук почта:
bkeneshov@oshsu/kg
Долбоор жонундо жалпы маалымат
Тема:
Кыргызстандын флорасындагы айрым өсүмдүктөрдүн химиялык курамын изилдөө жана аларды рационалдуу пайдалануу”
Тема англис тилинде:
"Study of the chemical composition of some plants in the flora of Kyrgyzstan and their rational use"
Аннотация:
Кыргызстан элдик жана заманбап медицинада мааниге ээ болгон өсүмдүктөргө бай мамлекет. Долбоордун максаты ошол өсүмдүктөрдүн айрымдарынын химиялык курамын изилдеп, бөлүнүп алынган заттардын физико-химиялык касиеттерин, түзүлүштөрүн, биологиялык активдүүлүктөрүн изилдөөгө багытталган. Алынган жыйынтыктардын натыйжасында перспективдүү деп табылган өсүмдүктөрдү: медицинада, айыл чарбасында, тамак-аш өнөр жайында, техникада ж.б. рационалдуу пайдаланууга сунуштоо болуп саналат.
Аннотация англис тилинде:
Kyrgyzstan is a country rich in plants that are important in folk and modern medicine.The goal of the project is to study the chemical composition of some of these plants and to study the physicochemical properties, structures, and biological activities o
Ачкыч сөздөр:
Химиялык курамы аз изилденген өсүмдүктөр, биоактивдүү заттар, экстракция, хроматография, физико-химиялык касиеттер, структуралык түзүлүш жана биоактивдүүлүк, перспективдүү өсүмдүктөр, синтетикалык аналогдор, модификациялоо.
Ачкыч сөздөр англис тилинде:
Plants with little-studied chemical composition, bioactive substances, extraction, chromatography, physicochemical properties, structural structure and bioactivity, promising plants, synthetic analogues, modification.
Буюртмачы:
Ош Мамлекеттик университети
Каржылоо булагы:
Ош Мамлекеттик университети
Каржы-н башка булактары (бар болсо):
Жок
Сметалык баасы:
1080455
Долбоордун башталышы:
2025-01-09
Долбоордун аякташы:
2027-01-09
Долбоорду сунуштоо
Актуалдуулугу: Кыргызстанда кеңири таралган айрым өсүмдүктөрдүн химиялык курамын изилдөө, алардан дары-дармектерди алууга керектүү таза заттарды бөлүп алуу, физико-химиялык касиеттерин, структуралык түзүлүштөрүн изилдөө, тамак-аш өнөр жайында (биологиялык активдүү кошу
Изилдөөнүн учурдагы абалы: Кыргызстандын түштүгүндө өскөн перспективдүү өсүмдүктөрдүн химиялык курамын изилдоо боюнча 1993-жылдан баштап, Өзбекстан республикасынын УИАсындагы "Өсүмдүк заттарынын химиясы" институтунун окумуштуулары менен биргеликте изилдөөлөр жүргүзүлүп келет. Натый
Изилдөөнүн максаты: – Кыргызстандын түштүк райондорунда таркалган өсүмдүктөрдүн химиялык курамын изилдөө, алынган заттардын түзүлүштөрүн, физико-химиялык касиеттерин, биологиялык активдүүлүктөрүн аныктоо; - алынган жыйынтыктардын натыйжасында перспективдүү деп табылган өсүмдүктөрдү: медицинада, айыл чарбасында, тамак-аш өнөр жайында, техникада ж.б. рационалдуу пайдаланууга сунуштоо.
Күтүлүүчү натыйжалар: – Кыргызстандын түштүк райондорунда өскөн айрым өсүмдүктөрдүн химиялык курамы вегетациялык мөөнөтүнө карай изилденет; - өсүмдүктөрдүн курамынан индивидуалдуу заттар ажыратылып алынып, касиеттери, структуралык түзүлүштөрү аныкталат жана идентификацияланат; - алынган заттардын (субстанциялардын) биологиялык активдүүлүктөру изилденет; - практикалык мааниге ээ деп табылган өсүмдүктөр жана индивидуалдуу заттар өндүрүшкө киргизүү үчүн андан ары изилдөөгө тиешелүү адистерге сунушталат; - перспективдүү деп табылган өсүмдүктөрдүн табигый запасын, интродукциялоо жагын изилдөөгө сунуш киргизилет; - эгер аталган долбоор натыйжалуу ишке ашып калса, Кыргызстандын мындан ары туруктуу өнүгүүсүнүн приоритеттүү багыттарынын бири катары: Республикадагы илимдин, экономиканын өнүгүшүнө, дары-дармектен көз карандылыктын азайышына салым кошот.
Изилдөө методу: - сыръёлордун курамындагы заттарды түрдүү экстрагенттердин (органикалык эмес жана органикалык) жардамында бөлүп алуу (экстракциялоо методу); - татаал курамдагы экстракттардын курамындагы заттарды эригичтигине карай фракцияларга ажыратуу (фракциялоо методу); - фракциялардын курамынан индивидуалдуу заттарды колонкалуу хроматография методу менен ажыратып алуу (КХ методу); - ажыратылып алынган заттардын физикалык, химиялык, физико-химиялык касиеттерин жана структуралык түзүлүштөрүн аныктап идентификациялоо (физикалык, химиялык, физико-химиялык методдор: УФ-, ИК-, ПМР-, ЯМР-, масс- спектроскопия ж.б. заманбап методдор);
Иш планы (тапшырмалар): 1. Долбоорду аткаруу иш планын бекитүү, Изилденүүчү объктилерди тандоо үчүн экспедицияларды уюштуруу. Өсүмдүк органдарынан химиялык бирикмелердин суммаларын экстракциялоо методу менен бөлүп алуу. 3.Алынган экстрактардан индивидуалдуу заттарды ажыратып а
| Толук мезгил үчүн | 1 жыл | |
|---|---|---|
| SCOPUS | 2 | 2 |
| WOS | 2 | 2 |
| РИНЦ | 4 | 2 |
| Файлдын аталышы | Көрүү |
|---|